mil.avv. 1 million - 100- mingyilliklar -
O`rta Osiyoda ilk paleolit davri
mil.avv. 100-40-mingyilliklar-o`rta
paleolit davri
mil.avv. 40 - 12- mingyilliklar- so`nggi
paleolit davri mil.avv. 12-7- mingyilliklar - mezolit
davri
mil.avv. 6-4- mingyilliklar - neolit
davri
mil.avv. 4-3- mingyillikning o`rtalari -
eneolit davri mil.avv. 4- mingyillik Mesopotamiyada
shumer va akkadlarning
manzilgohlari, Uruk, Eridu, Lagash, Ur
shaharlarining vujudga kelishi
mil.avv. 4- mingyillik - Nil
qirg`oqlarida manzil gohlarning vujudga kelishi
mil.avv. 2600- yil - Misrda Xeops
(Xufu) piramidasi qurilishi
mil.avv. 3- mingyillik - Elam
davlatining vujudga kelishi
mil.avv. 3-2- mingyilliklar- Xitoy sivilizatsiyasining vujudga kelishi
mil.avv. 3- mingyillik - Moxenjadoro
va Xarappa shaharlarining vujudga
kelishi
mil.avv. 3- mingyillikning o`rtalari - 2-
mingyillik - bronza davri mil.avv. 3-2- mingyillik - "La'l yo`li"
rivojlanishi
mil.avv. 2- mingyillik - Old Osiyo
xududida ilk yirik davlatlarning
vujudga kelishi: Xett, Mitanni, Ossuriya
mil.avv. 2- mingyillik - Bobil podsholigining tashkil topishi
mil.avv. 2- mingyillik - Zamonbobo,
Sopollitepa va Jarqo`ton kabi yirik
dehqonchilik manzilgohlarining
tashkil topishi
mil.avv. 2- mingyillik - Miken va Krit davlatlarining tashkil topishi
mil.avv. XVIII asr- Bobil hukmdori
Xammurapi (mil.avv. 1792-1750-
yillar) Mesopotamiyani yagona
davlatga birlashtirdi
mil.avv. 1500- yil - Firavn Tuttnos II ning yirik bosqinchilik yurishlari
mil.avv. XIII asr - Ossuriya davlati
podsho Salamanasar davrida o`z
ravnaqining yuqori cho`qqisiga
erishgan
mil.avv. XIII asr - "dengiz xalqlari" Xattusani vayron qildilar
mil.avv. 1200- yil - Miken davlatining
doriylar tomonidan vayron qilinishi
mil.avv. XII asr- doriylar Lakonikani
zabt etdilar va Sparta shahriga asos
soldilar mil.avv. XI asr- Isroil davlatining
tashkil topishi
mil.avv. IX asr- forslarning Eron
janubiga joylashuvi
mil.avv. IX-VIII asr boshlari - Urartu
davlatining gullagan davri mil.avv. VIIIVI asrlar- Buyuk Yunon
kolonizatsiyalashi
mil.avv. VIII VI asrlar - Xersones,
Pantikapey, Tanais, Fasis, Trapezund
koloniyalarining vujudga kelishi
mil.avv. 1- mingyillik - zardushtiylikning O`rta Osiyo
xududida tarqalishi
mil.avv. IX -VIII asrlar-O`rta Osiyoda
temir asrigao`tish davri
mil.avv. VIII asr - Italiyada 12 shahar-
ittifoqining vujudga kelishi mil.avv. 776- yil - Olimpiya
o`yinlarining birinchi bor o`tkizilishi
mil.avv. 753- yil - Rimning tashkil
topishi
mil.avv. VII asr - Misrning yana
yagona davlatga birlashishi mil.avv. VII asr - Qadimgi Baqtriya
podsholigining tashkil topishi
mil.avv. VII asr - Xorazmda Ko`zaliqir
shaharining vujudga kelishi
mil.avv. VII - IV asrlar - Qiziltepa,
Afrosiyob, Uzunqir, Yerqo`rg`on, Ko`zaliqir shaharlarining rivojlanishi
mil.avv. VII - VI asrlar - Hindistonda
Magadha, Koshala, Malla
davlatlarining vujudga kelishi
mil.avv. VII - V asrlar - Xitoyda ko`p
podsholik davri mil.avv. 621- yil - Drakont
qonunlarining qabul qilinishi
mil.avv. 605- yil - Ossuriya
podsholigining qulashi
mil.avv. 594- yil - Afinada Solon
islohotlarining o`tkazilishi mil.avv. 558- yil - Fors podsholigining
tashkil topishi (Kir II)
mil.avv. 545 - 540 yillar - Parfiya,
Marg`iyona va Baqtriyani Kir II
tomonidan bosib olinishi
mil.avv. 539- yil - Bobilning forslar tomonidan bosib olinishi
mil.avv. 530- yil - Kir IIning O`rta
Osiyoda halok bo`lishi (To`maris)
mil.avv. 525- yil - Misrni qadimgi fors
shohi Kambiz tomonidan zabt etilishi
mil.avv. 522- yil - Doro I - saltanatni satrapliklarga bo`linishi
mil.avv. 522- yil - Doro I ga qarshi
Frada qo`zg`oloni
mil.avv. 519- yil - Sak qabilalariga
qarshi Doro Ining bosqinchilik
yurishlari (Shiroq jasorati) mil.avv. 509- yil - Rimda Respublika
e'lon qilinishi
mil.avv. V - IV asrlar - O`rta Osiyo
hududida ilk tangalarning tarqalishi
mil.avv. 490 - 449 yillar - Yunon-fors
urushlari mil.avv. 490- yil - Marafon
tekisligidagi jang
mil.avv. 480- yil - Fermopil jangi
(uchyuz spartalik jasorati)
mil.avv. 480- yil - Salamin jangi
mil.avv. 479- yil - Plateya shahri yaqinidagi jang - yunonlar g`alabasi
mil.avv. 443 - 429- yillar - Afinada
strateg Perikl hukmronligi
mil.avv. IV asr - xorazmiylar, saklar va
massagetlarning Ahamoniylar
zulmidan ozod bo`lishi mil.avv. 338- yil - Xeronya yaqinidagi
jang - makedoniyaliklar tomonidan
yunonlarning tor-mor qilinishi
mil.avv. 337- yil -yunon
shaharlarining shahar-davlatlar
Ittifoqiga birlashishi mil.avv. 334- yil - Makedoniyalik
Aleksandrning Sharqqa yurishi
mil.avv. 330-yil - Makedoniyalik
Aleksandr tomonidan Ahamoniylar
saltanatining zabt etilishi
mil.avv. 329- yil - Makedoniyalik Aleksandr boshchiligidagi yunon-
makedonlar tomonidan Maroqandani
bosib olinishi
mil.avv. 329- yil - Zarafshon daryosi
qirg`oqlaridagi jangda yunon
makedon qo`shinlarining tor-mor qilinishi (Spitamen)
mil.avv. 328-yil - Makedoniyalik
Aleksandr armiyasi bilan jangda
Spitamenning mag`lubiyati
mil.avv. 327- yil - Makedoniyalik
Aleksandrning Hindistonga bostirib kirishi
mil.avv. 323- yil - Makedoniyalik
Aleksandrning vafoti
mil.avv. 318- yil - Chandragupta
tomonidan yunon-makedonlarning
Hindistondan quvib chiqarilishi mil.avv. 312- yil - Salavka
hukmronligining boshlanishi -
Salavkiylar davlatining asoschisi
mil.avv. 280- yil - Salavkiylar
davlatining hukmdori Antiox
mil.avv. III asr-Yagona Sin davlatining tashkil topishi
mil.avv. 250- yil - Yunon-Baqtriya
podsholigining tashkil topishi
mil.avv. 250- yil - Parfiya davlatining
tashkil topishi
mil.avv. III asr-Zardusht ta'limotining barcha matnlari 21 ta kitobga
jamlangan
mil.avv. III asr- Qang` davlatining
tashkil topishi
mil.avv. III asr- Dovon davlatining
tashkil topishi mil.avv. III asr-Xorazmdagi
Jonbosqal'a va Qo`yqirilganqal'a
shaharlari
mil.avv. 246-210- yillar-Xitoyda Sin
Shixuandi hukmronligi
mil.avv. 216- yil - Kann yaqinida Rim armiyasining tor-mor qilinishi
mil.avv. 206- yil - Xitoyda Sin
sulolasiga qarshi qo`zg`olon
mil.avv. 202- yil - Zama shahri
yaqinida rimliklar tomonidan
Karfagen armiyasining tor-mor qilinishi
mil.avv. 140- 87- yillar-Xitoyda U-Di
hukmronligi
mil.avv. II asr- Buyuk Ipak yo`lining
shakllanishi
mil.avv. 146- yil - rimliklar tomonidan Karfagenning vayron qilinishi
mil.avv. 140- yoki 130- yil - Yunon-
Baqtriya davlatining yuechji
(kushon)lar tomonidan bosib olinishi
mil.avv. I asr- Parfiya davlatining
gullashi mil.avv. I asr - Xitoyda qog`ozning
kashf qilinishi
mil.avv. 74- yil - Spartak qo`zg`oloni
mil.avv. 71- yil - Spartak armiyasining
tor-mor qilinishi
mil.avv. 49- yil - Yuliy Sezar - Rim imperatori
mil.avv. 29- yil - Oktavianga Senat
tomonidan imperator unvoni va
Avgust laqabining berilishi
milodiy 98- yil - Rim imperatori Trayan
davrida mamlakatning inqirozdan chiqishi
milodiy I - II asrlar- Kushon
podsholigining gullagan davri
milodiy II asr- Xitoydagi "sariq
ro`mollilar" qo`zg`oloni
milodiy III - II asrlar- Xorazmdagi Tuproqqal'a shaharining qurilishi
milodiy III asr - Kushon davlatining
inqirozga yuz tutishi
milodiy 330- yil - Rim imperiyasining
poytaxti - Vizantiy (Konstantinipol)
milodiy 394-yil Olimpiya o`yinlari o`tkazilishining to`xtatilishi
milodiy 395- yil - Rim imperiyasining
bo`linishi: G`arbiy va Sharqiy
milodiy 410- yil - Alarix
boshchiligidagi gotlar tomonidan
Rimning yakson qilinishi milodiy 452- yil - Italiyaga
xunnlarning bostirib kirishi - Attila
milodiy 455- yil - Rimning vandallar
(german qabilalari) tomonidan zabt
etilishi
milodiy 476- yil - G`arbiy Rim imperiyasining qulashi
